Het platteland krijgt van alles over zich heen

Waar komen de windmolens te staan? Moeten die er komen? En de zonnevelden? Waar bouwen we al die noodzakelijke woningen? Hoe lossen we het stikstofprobleem op? Hoe brengen we de biodiversiteit weer op een aanvaardbaar niveau? Wat betekent de landbouw voor onze voedselproductie? Wie beheert het landschap? Hoe behouden we het cultuurlandschap met daarin al die oude boerderijen? Hoe houden we het platteland vitaal en aantrekkelijk? 

Stel, een groep plattelandsbewoners neemt de verantwoordelijkheid voor hun buurt, voor hun directe leefomgeving. Stel dat ze in gezamenlijkheid de oplossingen bedenken voor al die urgente vraagstukken die in de maatschappij zo’n grote rol spelen. Dat ze hun onderlinge verschillen in opvatting en leefwijze accepteren en dat ze zich aaneensluiten. Dat ze een burgerinitiatief vormen dat zich richt op de verbetering en de bestendiging van de kwaliteit van leven in hun buurtschap. 

 Omdat de weg die door het in de gemeente Hoge Bosch gelegen buurtschap De Vonderhoek loopt, op de nominatie staat voor grootonderhoud, heeft de gemeente de inwoners van het buurtschap gevraagd mee te denken. Ook doet de gemeente mee aan het miljoen-bomen-plan van de provincie en heeft ze dat vertaald in ‘duizend-bomen-buurt’.  

De gemeente vraagt nogal wat van het buurtschap: samen een plan maken met als doel dat iedereen én het geheel er beter van wordt. Bovendien moeten de maatschappelijke opgaven ermee gediend zijn. Ga er maar aanstaan. De Vonderhoek is zo divers als de meeste buurtschappen: er zijn agrariërs en natuurgenieters, ouderen en jongeren, oorspronkelijke bewoners en nieuwkomers, sociaal-bewogen mensen en liefhebbers van privacy. 
Komen ze er samen uit? En komen ze er zo uit dat de buurt erop vooruitgaat? Of eindigt het in ruzie en moet de gemeente maar zien wat ze gaat doen met de weg? 



Wie zijn de inwoners van De Vonderhoek? Een veehouder, Henk, die gewoon boert, niet anders wist dan door te gaan, maar nu tegen grenzen aanloopt. Zijn dochter Michelle, bijna klaar aan de WUR, wil een heel andere kant uit met het bedrijf en de oude boerderij daarbij goed kan gebruiken. Buurvrouw Veerle, de organisator in de buurt: sociaal kundig, juridisch geschoold. Stella haar dochter, vol energie en plannen, heeft schik in alles wat er in de buurt staat te gebeuren. Lies kunstenaar, leeft met haar man wat teruggetrokken maar nu komt ze met een uitdagend kunstproject. Boris, de ecoloog van de buurt, is in voor duurzame energieprojecten. Tenslotte, Jantiene, de lokale journalist die de buurt in de gaten houdt. 


Disclaimer

Deze theateruitvoering is geschreven en herschreven in de loop van 2021. Nu is het zo dat het platteland gewaardeerd wordt voor haar traagheid en rust, vergeleken met de stad. Maar het is net of dat verleden tijd is. Ook het platteland verandert voortdurend. 
Er verschijnen zonnevelden en windmolens. En denk aan alles waar het in de media over gaat: stikstof, prijzen, de gevolgen van de oorlog in de Oekraïne, miljardeninvesteringen, waar gaan we bouwen, datacentra in de polder. We praten nu weer heel anders over het platteland dan een jaar geleden. 
Een theatertekst is wat dat betreft weinig flexibel. Je kunt spelers niet iedere week een nieuwe tekst geven. 

Daar komt nog iets bij. De werkelijkheid van wat zich op het platteland afspeelt is heel complex maar de tekst moet noodgedwongen verstaanbaar en begrijpelijk zijn. Over alles is veel meer te zeggen. De versimpeling getuigt dus niet van disrespect voor de zaken die het platteland en haar bewoners, boeren en burgers te verstouwen krijgen.